Aleksander Wolszczan
Biografia
Urodził się w Szczecinku jako syn Jerzego Wolszczana, żołnierza AK (Kedyw) i uczestnika kampanii wrześniowej. Rodzina przeniosła się wkrótce do Szczecina, gdzie ojciec skończył studia ekonomiczne, a od 1950 pracował w szczecińskich wyższych uczelniach.
Od dzieciństwa interesował się gwiazdami; twierdził, że zainspirowały go opowiadane ojca historie o gwiezdnych konstelacjach. Już w wieku 6–7 lat poznał podstawy astronomii, obserwując z strychu domowego lunetę i samodzielnie budującą ją z soczew ewokularowych.
Po ukończeniu VI Liceum Ogólnokształcącego w Szczecinie wyjechał na studia astronomiczne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu i tam pracował jako stażysta techniczny. Studia ukończył w 1969 roku, następnie został zatrudniony na etacie asystenta. W 1973 roku awansował na starszego asystenta i wyjechał na staż do Max-Planck-Institut für Radioastronomie w Bonn. W 1975 obronił doktorat z fizyki na UMK.
W czasie stanu wojennego wyjechał ponownie do Bonn, a następnie wyjechał do Cornell University, gdzie miał dostęp do jednego z największych wówczas radioteleskopów. W 1990 roku uzyskał możliwość realizacji własnego programu badawczego przy radioteleskopie Arecibo na Puerto Rico. Współpracował tam z Josephem H. Taylorem Jr, którego noblowski wykład wspominał o współpracy z Wolszczanem.
W swoich badaniach zaobserwował i zinterpretował sygnały radiowe milisekundowego pulsara PSR B1257+12, odkrywając pierwsze trzy planety układu pozasłonecznego. Odkrycie to zostało zaprezentowane na zjeździe Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego w Atlancie w styczniu 1992 i opublikowane w Nature 9 stycznia 1992.
W 1995 uzyskał habilitację z astronomii na Uniwersytecie Warszawskim, a w 2008 uzyskał tytuł naukowy profesora. Od 1992 prowadzi badania i wykłada na Uniwersytecie Stanowym w Pensylwanii (Penn State); w latach 1994–2008 wykładał również na macierzystej uczelni. Był inicjatorem utworzenia w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego Zakładu Astronomii i Astrofizyki i objął honorowe kierownictwo tego zakładu. Wypromował co najmniej dwóch doktorów: Macieja Konackiego i Wojciecha Lewandowskiego.
Publikacje (wybór) i wyniki badań opublikował w latach 1992–1994 w Nature i Science (wspólnie z Dale’em Frailem) oraz w kolejnych latach w wielu prestiżowych czasopismach; wśród nich znalazły się prace dotyczące pierwszych planet wokół pulsara PSR B1257+12. Wolszczan jest również członkiem wielu stowarzyszeń naukowych, a jego dorobek był wielokrotnie doceniany nagrodami i wyróżnieniami.
Wypromował co najmniej dwóch doktorów: Macieja Konackiego i Wojciecha Lewandowskiego.